“ÖZGÜRLÜĞÜN SON OĞLU” ŞİİRSEL ROMANI ÜZERİNE BİR İNCELEME

“ÖZGÜRLÜĞÜN SON OĞLU” ŞİİRSEL ROMANI ÜZERİNE BİR İNCELEME

İlk olarak 1910 yılında “Rusça söz” gazetesinde basılan eser, Abramoviç editörlüğünde toplanıp, kitap haline getirildi.

Bu eser , “Yevgeni Onegin”den alıntı yaptığı için, 1930’lardan önce yazılmış olamaz. Çünkü “Yevgeni Onegin” 1830 Mart’ında basıldı.

Diğer taraftan, “Özgürlüğün son oğlu”, 1831’in ilk yarısından sonra yazılmış olamaz, şiiri takip eden metnin olduğu defterde, “ve ona romans” şiirinin tercüme edilmiş kopyaları konulmuş, “Garip adam” dramını okuduktan sonra ise, 17 Temmuz 1931’de Lermontov, bizzat kendisi yazmıştır.

Şiirin kahramanı cesur Vadim’in, 864’te Knez Rurik ve askerlerine karşı Yenişehir’deki hareketin öncüsü olduğu efsanesi, Yenişehrin temelini oluşturur. Vakayinamelere göre, Rurik bu isyanı bastırır: “…… Rurik, cesur Vadim’i ve onun yanındaki Yenişehirlileri yendi…….”((Русская летопись по Никонову списку, изд. имп. Акад. наук, ч. 1. СПб., 1767, с.16).

18. yy sonu-19. yy başında yaşamış pek çok yazar Vadim’le ilgili farklı yorumlar yapmıştır. “Çar , ya da kurtarılan Yenişehir” isimli  şiirsel romanında M. M. Heraskov’un Vadim’i Patmir adıyla bölücülük yapan, insanları kışkırtan, kötü biri olarak tanıtması gibi..

Vadim’e asıl değerini, Y. B. Knyaznin, “Yenişehirli Vadim” trajedisinde Rus edebiyatının ilk cumhuriyetçi devrimcisi şeklinde tanıtarak verir. Eserlere, eski Yenişehr’in Dekabrisleri ve Yenişehr’in özgürlüğü konuları yansır.

Tarihi antlaşmalar sayesinde, dekabrislerin çağdaş çizgiye uygun olduklarını anlıyoruz. Ukrayna halk destanında Vadim, savaşın ardından politik zaferin sembolü olmuştur. Raevski de “ Karanlığın Şarkıcısı” isimli şiirinde Vadim’i hatırlar. Son olarak Puşkin, onun şiir ve trajedilerdeki kahramanlığını, o eserlerden alıntalarla toplamıştır.

Yeni şehrin özgürlüğü teması Lermontov’a sanatının 30. yılında ilginç gelmiştir.

2009  PINAR ODABAŞI