CERN KONFERANSI

27.07.2010

CERN KONFERANSI

Avrupalı araştırmacılar 2 yıl önce evrenin sırrını çözmek için bir deney üzerinde çalışmaya başladı. Bu deneyin amacı Dünyanın ve diğer gezegenleri oluşturan büyük patlamayı yani BİG BANG’i oluşturmaktı.

Bunun için Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi “Cern” de Büyük Hadron çarpıştırıcısı, Chikago’daki Farmilab’da ise Tevatron hızlandırıcısı geliştirildi. Ancak artık bilim insanları, evrenin sırlarını çözmek için mevcut olandan çok daha büyük bir çarpıştırıcı yapmak istiyor.Büyük Hadron Çarpıştırıcısından daha büyük bir düzenek hazırlamak için dünyadaki diğer araştırmacıların da yardımı gerekiyor.

İşte Paris’te düzenlenen konferansta bu proje tanıtıldı. İsviçre’deki Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi “Cern” deki bilim insanları amaçlarını Paris’te düzenlenen konferansta aktardı. Konferansın amaçları arasında bu plan için yeterli para toplamak da vardı.

Bilim insanlarının hedefledikleri nokta, atomları daha büyük bir yapı içinde düz olarak hızlandırmak. CERN’deki büyük Hadron çarpıştırıcısı ya da rakibi “Fermilab”daki Tevatron hızlandırıcısında atomlar halka şeklinde bir yörüngede çarpıştırılıyordu.

Bu yeni yapı ile protonları çarpıştırmak yerine pozitif ve negatif elektronlar hızlandırılarak, protonlara eşdeğer hale gelecek. Yeni yapı, büyük hadron çarpıştırıcısının yerini alacak.

Deneyin yeni aşaması için edilecek 50 kilometrelik yapıya Uluslararası Doğrusal çarpıştırıcı adı verilecek. Düzeneğin  2025 yılına kadar tamamlanması bekleniyor.

Bu yeni ve büyük çarpıştırıcı dünyada her hangi bir yere kurulabilir. Elbette ki bu seçim sırasında iyi ödenek ayrılması ve bu yeni düzeneğe ev sahipliği yapmak istenip istenmemesi de önem taşıyor.

Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi uzmanları konferansta Çin, Hindistan, Rusya’nın deneyin bir sonraki aşaması için 10 milyon avro katkı yapacağını açıkladı. Konferansta CERN’deki bilim insanları hipotetik parça da denilen “Tanrı parçacığı” araştırmaları üzerinde de durdu.  Çarpışma sonucu ortaya çıkması beklenen “Tanrı parçacığı” henüz oluşturulamadı. “Higgs bozonu” diye de adlandırılan “Tanrı parçacığı” içinden geçtiği kütlesiz parçacıkları maddeye çeviriyor.

2008 Eylül’ünde 10 milyar dolar bütçelik ilk deney ayarlanamayan ısı seviyesi nedeniyle başarısız oldu. CERN’in geçe Ekim ayına kadar ise 40 milyon avroluk bütçesi vardı.

Dünyanın en soğuk bölgelerinden birinde İsviçre-Fransa sınırında oluşturulan 27 kilometrelik alanda 2 proton huzmesi çarpıştırıldı. Çarpışma sonunda 7 Trilyon elektron volt üretildi.   Bu, o güne kadar elde edilmemiş bir enerji üretimiydi. Ancak hedeflenene ulaşılamadı yani büyük patlama gerçekleştirilemedi.

PINAR ODABAŞI